Twee keer per jaar klopt de tijd op je telefoon niet meer met de klok aan je muur. De telefoon past zichzelf aan, de wandklok niet. Hieronder staat precies wanneer de klok verzet wordt, welke kant hij op gaat, en hoe je een wandklok verzet zonder het uurwerk te beschadigen.
- De klok gaat vooruit op de laatste zondag van maart, om 02:00 wordt het 03:00. Je slaapt een uur korter.
- De klok gaat achteruit op de laatste zondag van oktober, om 03:00 wordt het 02:00. Je slaapt een uur langer.
- In 2026 is dat 29 maart en 25 oktober. In 2027: 28 maart en 31 oktober.
Wanneer wordt de klok verzet?
De data liggen vast in een Europese regel, niet in een jaarlijkse beslissing. De zomertijd begint altijd op de laatste zondag van maart en eindigt altijd op de laatste zondag van oktober. Daardoor kun je de datum jaren vooruit opzoeken.
| Jaar | Klok vooruit (zomertijd) | Klok achteruit (wintertijd) |
|---|---|---|
| 2025 | zondag 30 maart | zondag 26 oktober |
| 2026 | zondag 29 maart | zondag 25 oktober |
| 2027 | zondag 28 maart | zondag 31 oktober |
| 2028 | zondag 26 maart | zondag 29 oktober |
Het verzetten gebeurt midden in de nacht, zodat de meeste mensen er niets van merken tot ze wakker worden. In maart springt de klok van 02:00 naar 03:00: dat uur bestaat die nacht gewoon niet. In oktober gebeurt het omgekeerde en wordt het tussen 02:00 en 03:00 twee keer hetzelfde uur.
Gaat de klok vooruit of achteruit?
Dit is de vraag waar iedereen twee keer per jaar over twijfelt. Het ezelsbruggetje dat in Nederland het meest gebruikt wordt: in het voorjaar gaat de klok vooruit, in het najaar gaat hij achteruit. Beide woorden beginnen met dezelfde letters, en dat is genoeg om het te onthouden.
Een tweede manier om het te controleren, zonder iets te onthouden: kijk naar het licht. Gaat de klok vooruit, dan wordt het ’s avonds later donker. Gaat hij achteruit, dan wordt het ’s avonds vroeger donker en is het ’s ochtends eerder licht.
Twijfel je op het moment zelf? Zet de klok nooit op goed geluk een uur verder. Kijk op een apparaat dat zichzelf bijwerkt, zoals je telefoon of de tv, en neem die tijd over. Dat scheelt een verkeerd gezette klok die je pas maandagochtend opmerkt.
Welke klokken moet je zelf verzetten?
Niet alles in huis heeft je hulp nodig. Het verschil zit in de manier waarop het apparaat aan zijn tijd komt.
- Verzetten zichzelf: telefoon, computer, tv en alles wat met internet of het mobiele netwerk verbonden is.
- Verzet zichzelf ook: een radiogestuurde klok. Die ontvangt een tijdsignaal en past zich meestal binnen een nacht aan.
- Moet je zelf doen: de gewone wandklok op een batterij, de wekker op het nachtkastje, de oven, de magnetron en de klok in de auto.
Een radiogestuurde klok die na een nacht nog steeds verkeerd staat, hangt vaak te dicht bij een storingsbron. Een meterkast, een router of een groot metalen oppervlak kan het signaal tegenhouden. Verplaats hem een nacht naar een raam en kijk of hij zichzelf alsnog gelijkzet.
Hoe verzet je een wandklok zonder het uurwerk te beschadigen
Een wandklok verzetten lijkt simpel, en dat is het ook, zolang je één regel aanhoudt: draai de wijzers met de klok mee, dus van 12 naar 1 naar 2. De meeste uurwerken zijn op die richting gebouwd. Terugdraaien kan de overbrenging forceren, en bij een klok met slagwerk raakt de slag uit de pas met de wijzers.
Bij een klok die een uur achteruit moet, draai je dus niet een uur terug, maar elf uur vooruit. Dat klinkt omslachtig en duurt een halve minuut langer, maar het is de manier waarop het uurwerk bedoeld is.
- Haal de klok van de muur en leg hem met de wijzerplaat naar boven op een zachte ondergrond.
- Draai aan het stelwiel achterop, niet aan de wijzers zelf aan de voorkant.
- Draai rustig door tot de juiste tijd, altijd met de klok mee.
- Heeft de klok slagwerk, wacht dan bij elk heel uur tot hij is uitgeslagen voordat je verder draait.
Trek nooit aan de wijzers om ze te verplaatsen. Ze zitten op een dunne as geklemd. Een wijzer die scheef komt te zitten, sleept over de wijzerplaat of blijft achter het glas haken, en dan staat de klok binnen een dag stil.
Het moment om de batterij te vervangen
Je hebt de klok toch al in handen. Dat maakt de twee keer per jaar dat de tijd verzet wordt het logische moment om ook naar de batterij te kijken, net zoals veel mensen dan de rookmelder controleren.
Een batterij die op zijn eind loopt, kondigt dat meestal aan: de klok gaat een paar minuten per week achterlopen voordat hij helemaal stilvalt. Merk je dat, vervang hem dan meteen. Een lege batterij die blijft zitten kan gaan lekken, en dat tast het uurwerk aan.
Haal de batterij eruit als een klok langere tijd niet gebruikt wordt, bijvoorbeeld omdat hij in een logeerkamer hangt of in de kast ligt. Zo kan er niets lekken in de tijd dat niemand ernaar kijkt.
Waarom verzetten we de klok eigenlijk?
Het idee achter de zomertijd is dat het daglicht beter aansluit op de uren dat mensen wakker zijn: ’s avonds langer licht, in ruil voor een donkerdere ochtend. Nederland voerde de zomertijd in 1977 opnieuw in, nadat die in de decennia daarvoor al eens gebruikt was.
Of het verzetten blijft bestaan, is al jaren onderwerp van discussie in Europa. Zolang daar geen definitief besluit over genomen is, blijft de huidige regel gelden: de laatste zondag van maart vooruit, de laatste zondag van oktober achteruit.
Veelgestelde vragen
Hoe laat wordt de klok precies verzet?
In maart om 02:00, dan wordt het meteen 03:00. In oktober om 03:00, dan wordt het weer 02:00. Je hoeft er niet voor op te blijven: je kunt de klokken in huis net zo goed zondagochtend verzetten.
Slaap ik een uur korter of langer?
In maart een uur korter, in oktober een uur langer. De nacht van oktober duurt in feite vijfentwintig uur.
Mijn klok loopt achter sinds het verzetten, wat nu?
Als de klok wél loopt maar steeds verder achterblijft, is het bijna altijd de batterij. Blijft hij helemaal stilstaan nadat je eraan gedraaid hebt, kijk dan of een wijzer tegen het glas of tegen een andere wijzer aan zit.
Moet ik mijn koekoeksklok ook met de klok mee verzetten?
Ja, en met extra geduld. Laat de klok bij elk heel en half uur eerst uitroepen voordat je verder draait, anders raakt het mechaniek uit de pas met de wijzers.